Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3

297 Lượt xem

Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3

Nội dung bài viết

4 – THƯƠNG VỤ Ở CINCINNATI

Cái giá của sự thận trọng

Ở đại học, trong khi các bạn đọc truyện tranh và tin thể thao trên báo, tôi đọc danh sách những nhà bị FHA tịch biên.

Nó có vẻ hơi bất bình thường nhưng tôi đã làm điều đó. Và nhờ vậy, tôi biết về Swifton Village [22]. Tôi đã mua lại nó cùng  với bố tôi, khi còn học đại học, và đó là thương vụ lớn đầu tiên của tôi.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN           

1.PHƯƠNG CÁCH KINH DOANH – Một tuần làm việc       

2. NHỮNG QUÂN BÀI CỦA TRUMP – Những thành phần của một thương vụ           

3.THỜI KỲ TRƯỞNG THÀNH – Sự hình thành một cá tính       

4. THƯƠNG VỤ Ở CINCINNATI – Cái giá của sự thận trọng        

5. CHUYỂN ĐẾN MANHATTANBước vào cuộc chơi    

6. KHÁCH SẠN GRAND – Hồi sinh đường số 42  

7. TRUMP TOWER – Vị trí của cửa hàng Tiffany     

8. KINH DOANH SÒNG BÀI – Tòa nhà trên phố Boardwalk  

9. TRUMP’S CASTLECuộc chiến với Hilton 

10. CÓ CÔNG MÀI SẮT, CÓ NGÀY NÊN KIM – Cuộc tranh đấu ở Central Park South 

11. MỤC TIÊU LÂU DÀI – Cạnh tranh trong thể thao       

12. VŨ HỘI TRƯỢT BĂNG – Xây dựng lại Wollman Rink   

13. TRỞ VỀ CHỐN CŨ – Câu chuyện bên bờ Tây sông Hudson            

14. CÔNG VIỆC TRONG MỘT TUẦN LỄ – Sự kết thúc các thương vụ 

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3
Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3

Swifton Village là một dự án phát triển với 1.200 căn hộ   ở Cincinnati, bang Ohio, và nó đang gặp khó khăn. Có tám 

22 Swifton Village trị giá mười triệu đô-la, hoàn tất năm 1953 dưới sự đầu tư của Jonathan Woodner, một nhà phát triển địa ốc ở New York. Nhưng vì tỷ lệ thuê nhà ở đây quá thấp, nên đến năm 1962 các nhà đầu tư không thể tiếp tục trả lãi ngân hàng và Ban Quản lý nhà ở Liên bang (FHA) phải kê biên tài sản này. Gia đình Trump mua lại dự án này với giá 5,7 triệu đô-la. Và không đầy hai năm sau, khu này đã không còn nhà trống để thuê. (ND)

trăm căn hộ không có người thuê, những nhà đầu tư đã mất khả năng chi trả lãi ngân hàng nên Chính phủ phải tịch biên. Nhưng từ góc nhìn của chúng tôi, dự án này rất tốt vì nó cho chúng tôi một cơ hội tuyệt vời.

Đối với một bất động sản bị tịch biên, cơ quan quản lý nhà nước thường muốn bán nó đi càng nhanh càng tốt. Họ không có đủ người để quản lý nó. Trong trường hợp này, mọi cái ở đó đã xuống cấp nặng đến nỗi không người nào khác muốn mua nó.

Ngày nay, bạn có thể thấy những điều tương tự nếu bạn đi đến vùng Sun Belt [23] nơi người ta đã xây những căn nhà trong suốt thời kỳ bùng nổ dầu khí [24]. Hiện tỷ lệ thuê nhà của những dự án khổng lồ ở đó chỉ được 60%-70%. Nhiều nhà đầu tư đã tự tử vì bị ngân hàng kê biên tài sản để xiết nợ. Nó là một cơ hội tốt cho một người mua thông minh, vì họ có thể có được những thương vụ không thể tin được.

Bố tôi và tôi mua lại Swifton với giá gần sáu triệu đô-la, và cũng nhanh chóng thế chấp nó với ngân hàng để vay khoản tiền này, cộng thêm khoảng một trăm ngàn đô-la để sửa chữa. Nói tóm lại, chúng tôi có được dự án này mà không phải bỏ ra

23 Sun Belt là một khu vực rộng lớn trải dài suốt miền Nam và Tây Nam nước Mỹ, bao gồm chủ yếu tám tiểu bang: Arizona, California, Florida, Nevada, New Mexico, Texas, Georgia, và South Carolina. (ND) 

24 Thời kỳ bùng nổ dầu khí ở Mỹ diễn ra từ năm 1970 đến năm 1982, khi giá dầu thô tăng gấp mười lần, lên đến 32 đô-la một thùng. Tuy nhiên, đến tháng 5-1982, giá dầu bắt đầu giảm và cũng bắt đầu thời kỳ suy thoái của vùng Sun Belt, kéo dài đến năm 1986 khi giá dầu thô giảm chỉ còn mười đô-la một thùng. (ND)

đồng vốn nào cả. Tất cả những gì chúng tôi phải làm là điều hành sao cho khu này nhanh chóng hồi phục.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Chúng tôi quan tâm đến dự án này vì nó có nghĩa là chúng tôi có thể tập trung sức lực của mình mà không cảm thấy lãng phí thời gian. Quản lý 1.200 căn nhà cũng tốn công sức như là với năm mươi căn nhà, nhưng thanh thế của bạn sẽ lớn hơn rất nhiều.

Sau khi thỏa thuận xong thương vụ này, thành công chỉ còn là vấn đề về quản lý và tiếp thị. Thách thức ở đây là làm sao cho nhà được thuê bởi những người tốt. Khi chúng tôi tiếp thu khu nhà, những người đang thuê ở đó đã làm cho nó tan hoang. Nhiều người trong số họ xuất thân từ những trang trại ở Kentucky. Họ rất nghèo, có đến bảy tám đứa con, hầu như không có tài sản gì cả, và cũng không có kinh nghiệm sống trong những căn hộ. Cả gia đình sống chen chúc nhau trong những căn hộ chỉ có một hoặc hai phòng, và những đứa trẻ phải đi lang thang ngoài đường. Họ sống ở đó chỉ khiến cho căn hộ bị hủy hoại và khu nhà bị tàn phá.

Những người thuê nhà này không chỉ không giữ gìn căn hộ họ đang sống trong đó mà còn không muốn trả tiền thuê nhà. Nếu bị thúc ép, họ sẽ dọn đi mất tăm mất dạng. Chúng tôi khám phá ra rằng để tránh trả tiền thuê nhà, những người này mướn một rờ-moọc dùng làm nhà ở và kéo nó về để trước cửa nhà họ một hay hai ngày. Sau đó, họ sẽ biến mất trong đêm cùng với mọi vật dụng cá nhân. Vì thế, chúng tôi phải có người đi tuần suốt ngày đêm để canh chừng sự xuất hiện của những rờ-moọc loại này.

Sau khi đã loại bỏ hoàn toàn những người thuê nhà xấu nết đó, chúng tôi bắt đầu tiến hành nâng cấp khu nhà với chi phí đầu tư khoảng tám trăm ngàn đô-la. Đây là một khoản tiền lớn thời bấy giờ, nhưng nó xứng đáng. Luật pháp ở New York cấm bạn tăng giá thuê nhà ngay cả khi bạn bỏ vốn ra để đầu tư nâng cấp, nhưng ở Cincinnati thì được. Vì vậy, chúng tôi ngay lập tức có thể tăng giá thuê nhà lên khá cao.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Việc đầu tiên chúng tôi làm là lắp đặt những cánh cửa sổ chớp đẹp, màu trắng. Mỗi căn hộ có tám đến mười cửa sổ. Chúng khá tốn kém nhưng mang lại cảm giác ấm cúng cho những tòa nhà gạch đỏ lạnh lẽo. Đó là điều quan trọng. Kế tiếp, những cửa đi chính bằng nhôm rẻ tiền và xấu xí bị thay thế bởi những cánh cửa gỗ đẹp màu trắng.

Tôi bảo đảm rằng toàn bộ khu nhà rất sạch và được bảo dưỡng rất tốt. Tôi là người thích sự sạch sẽ, nhưng tôi cũng tin rằng giữ sạch sẽ là một cách đầu tư tốt. Ví dụ, nếu bạn muốn bán một chiếc xe hơi, hãy bỏ ra năm đô-la rửa và đánh bóng nó, và chịu khó lau chùi, dọn dẹp nội thất xe, bạn sẽ có thể bán với giá cao hơn dự tính đến bốn trăm đô-la. Rất dễ để làm cho chiếc xe thấy đẹp hơn.

Trong lĩnh vực địa ốc cũng vậy. Một tòa nhà được bảo dưỡng tốt bao giờ cũng có giá trị hơn. Điều này đã không được đúng lắm trong vài năm qua ở New York khi cơn sốt địa ốc làm nhiều người đổ xô đi mua nhà bất kể tình trạng của nó như thế nào. Tuy nhiên, đó là một sai lầm. Thị trường luôn biến động, và ngay khi giá nhà có chiều hướng giảm, sự sạch sẽ trở thành một yếu tố quan trọng cho việc đánh giá.

Chúng tôi sơn lại hành lang, chùi rửa sàn nhà, làm đẹp phong cảnh xung quanh tòa nhà, và giữ các căn hộ trống luôn sạch sẽ. Chúng tôi cũng quảng cáo trên báo, trong khi không có nhiều người làm như thế ở Cincinnati. Người ta đến xem, và tiếng tốt đồn xa. Trong vòng một năm, toàn bộ các căn hộ đều có người thuê.

Chúng tôi cũng đã thay đổi đến sáu người quản lý trước khi kiếm được người ưng ý. Có người thật thà nhưng quá ít nói, có người thông minh lanh lợi lại không biết điều hành công việc. May mắn là chúng tôi đã nhanh chóng thay đổi họ, vì tôi đánh giá con người khá nhanh.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Cuối cùng, chúng tôi thuê được một người rất tốt mà tôi gọi là Irving. Irving 65 tuổi, và là một trong những người thích nói chuyện nhảm nhí nhất mà tôi đã từng gặp. Nhưng bên cạnh tính bẻm mép, Irving là một nhà quản lý giỏi. Ông ta làm việc một giờ bằng người khác làm việc đến mười hai giờ. Đó cũng là một điều tôi học hỏi được: Thời gian ở trong văn phòng không là gì cả, điều quan trọng là người ta làm được gì trong khoảng thời gian đó.

Vấn đề đối với Irving là ông ta không phải là người đáng    tin tưởng cho lắm. Ngay từ ngày đầu tiên gặp ông ta, tôi đã   có cảm nhận này. Và cảm nhận đó nhanh chóng được khẳng định, không đợi đến khi tôi ký hợp đồng làm việc chính thức với Irving. Một đại lý bảo hiểm đã gọi điện thoại cho tôi sau   khi kiểm tra về Irving, ông ta nói: “Donald, anh đang đùa ấy     à. Gã này là một tên bịp bợm.” Hồ sơ cho thấy rằng Irving đã thực hiện nhiều vụ lừa đảo, và ông ta đã thường gặp rắc rối với pháp luật trước đây.

Triết lý của tôi là nếu đã từng bắt gặp một tên ăn cắp, tôi sẽ theo dõi hắn sát sao, cho dù việc đó có thể tốn kém nhiều hơn món đồ hắn ăn cắp đến mười lần. Ăn cắp là điều tệ hại nhất. Nhưng với Irving tôi lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan: ông ta có khả năng hơn hẳn bất cứ người quản lý lương thiện nào trước đây tôi đã mướn, và nếu như ông ta đảm nhiệm vai trò quản lý thì không ai dưới quyền ông ta dám ăn cắp. Điều đó có nghĩa là tôi phải giám sát ông ta một cách chặt chẽ. Irving thường cảm thấy khó chịu khi tôi nói đùa với ông ta: “Chúng tôi trả lương ông năm mươi ngàn đô-la và tất cả những gì ông có thể ăn cắp.”

Nếu bắt quả tang Irving ăn cắp, tôi ắt hẳn đã sa thải ông ta ngay tại chỗ, nhưng tôi không làm như thế. Tôi giả sử ông ta có thể ăn cắp ít nhất năm mươi ngàn đô-la một năm. Cho dù thế, tôi có thể vẫn có lợi.

Một ngày nọ, tôi đến Swifton Village, và thấy một cô gái làm việc ở đó đang khóc. Cô ta kể rằng cô ta và một số người làm chung ở đó có lập một quỹ để mua hoa viếng đám ma mỗi    khi có ai quen qua đời. Họ gom được khoảng tám mươi đô-la nhưng bị Irving ăn cắp hết.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Tôi đến gặp Irving và nói: “Irving, ông ăn cắp tiền của họ à?” Dĩ nhiên Irving chối phăng. Ông ta thề sẽ làm rõ chuyện với các cô gái đó, rồi lớn tiếng phàn nàn một cách giận dữ cả nửa giờ đồng hồ. Dầu vậy, tôi luôn cho rằng các cô gái nói thật. Dù có vấn đề nhưng Iring lại làm được việc.

Tôi kể các bạn nghe một ví dụ về cách làm việc của Irving. Trước đây, trong khu nhà Swifton Village có một số người không muốn trả tiền thuê nhà. Đôi khi Irving phải tự mình đi thu tiền. Ông ta bấm chuông kêu cửa, và khi có người bước ra, ông ta lập tức lớn tiếng la lối. Đó chỉ là một cách tỏ vẻ giận dữ nhưng lại rất hiệu quả: những người đó thường chịu trả tiền thuê nhà ngay.

Một ngày nọ, ông ta gõ cửa một căn hộ và một đứa trẻ độ mười tuổi ra mở cửa. Ông cũng diễn như vậy cho đến khi mẹ đứa bé bước ra. Bà ta là một phụ nữ đẹp. Irving rất yếu đuối trước phụ nữ nên có cảm tình với bà ta ngay lập tức. Ông mời bà ta đi ăn tối. Bà ta chưa bao giờ gặp người nào giống như Irving và cũng không biết cách xử lý như thế nào. Tuy nhiên, bà ta đã từ chối lời mời. Và cuối cùng, chúng tôi ra về.

Khoảng một giờ sau đó, chúng tôi đang ngồi ở văn phòng  thì một người đàn ông vạm vỡ, có lẽ nặng cả trăm ký lô, hầm hầm đi vào. Ông ta là chồng của người phụ nữ lúc nãy. Ông   ta giận dữ, mắt long lên sòng sọc, cho rằng Irving đã chửi rủa trước mặt con gái ông ta và rù quyến bà vợ.

Tôi nghĩ rằng Irving sẽ bỏ tháo chạy. Nhưng trái lại, ông ta quát lên với người đàn ông kia: “Anh ra khỏi văn phòng của tôi ngay lập tức. Tôi sẽ giết anh. Đôi tay này là vũ khí giết người, chúng có trong hồ sơ của cảnh sát đấy.” Vừa nói ông vừa giơ cả hai tay chém vào không khí.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Tôi chưa bao giờ quên được ánh mắt người đàn ông kia nhìn Irving và nói: “Anh đi ra ngoài, tôi sẽ đánh anh không còn manh giáp.” Và tôi nghĩ Irving gặp nguy rồi. Nhưng Irving dường như không nghĩ như thế. “Tôi sẽ đánh nhau với anh bất kỳ khi nào anh muốn,” ông ta nói, “dù đánh nhau là bất hợp pháp đối với tôi.”

Nhìn đôi bàn tay của Irving thì chúng khó lòng là thứ vũ khí giết người, nhưng Irving lúc đó trông giống như người huấn luyện sư tử. Có lẽ bạn đã thấy những người dạy thú này, chỉ khoảng 70kg, bước vào chuồng một cách bình thản, đối mặt với một con sư tử nặng cỡ 400kg. Nếu con thú đó nhận ra bất kỳ điểm yếu hay sự sợ hãi của người dạy thú, nó sẽ xé xác họ trong nháy mắt. Nhưng người dạy thú đang quất roi đen đét, bước tới một cách bình tĩnh. Và thật ngạc nhiên là con sư tử lại vâng lời họ. Cảnh tượng đó rất giống với những gì Irving đã làm đối với người đàn ông khổng lồ kia, ngoại trừ chiếc roi của người dạy thú là cái miệng của Irving.

Kết quả là gã kia dù vẫn còn giận dữ nhưng chịu rời khỏi văn phòng. Irving đã thoát nạn bằng cách tỏ ra không sợ hãi gì cả. Và điều đó để lại trong tôi một ấn tượng rất sống động. Bạn không thể sợ hãi. Bạn làm việc của bạn, giữ vững lập trường, và dũng cảm đương đầu trước mọi tình huống.

Khi Irving đã điều hành Swifton Village tốt đẹp, tôi ngày càng ít đến đó.

Trước đây tôi có dịp quen một người thuê nhà mới ở Swifton. Rồi chúng tôi trở nên thân với nhau. Anh ta là một người Do Thái đã từng sống trong một trại tập trung ở Ba Lan. Anh di cư sang Mỹ và làm nghề bán thịt. Hai vợ chồng thuê hai căn hộ liền nhau và sống rất hạnh phúc. Khi chúng tôi quen nhau, anh ta đã có đến mười bốn cửa hàng thịt. Tôi rất kính trọng anh ta vì anh ta có nhiều kinh nghiệm sống và đã tồn tại trong một môi trường khắc nghiệt và phức tạp.

Một ngày nọ, nhiều năm sau khi tôi mua khu Swifton Village, tôi ghé thăm anh ta. Tôi hỏi: “Dạo này anh thế nào?” Anh ta trả lời là mọi việc đều tốt, nhưng sau đó lại kéo tôi ra một bên và thì thầm: “Donald, anh là bạn tôi nên tôi thấy cần phải bảo anh bán chỗ này đi.” “Tại sao?” Tôi hỏi.

“Vì khu này đang ngày càng tệ đi – không phải là việc quản lý thuê nhà mà là vì xung quanh khu vực này đang có nhiều người xấu đến ở. Họ có thể cắt cổ anh, bỏ đi mà không cần suy nghĩ gì cả. Tôi đang nói đến những kẻ thích giết người.”

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Tôi thường lắng nghe những người mà tôi kính trọng. Tôi bỏ ra hai ngày để đi lòng vòng trong khu vực, và thấy rằng có nhiều vấn đề đang nổi lên, những khu phố quanh đấy đang trở nên hung dữ. Một lần nữa, bản năng, chứ không liên quan gì đến nghiên cứu thị trường cả, bảo tôi nên nghe theo lời khuyên của anh bạn kia.

Tôi rao bán khu Swifton Village, và có người mua ngay lập tức. Khoản tiền vay ngân hàng còn lại rất ít so với quy mô của khu nhà, và tổng số tiền cho thuê nhà lúc đó đã lên đến bảy trăm ngàn đô-la một năm. Nhưng vấn đề là làm sao chúng tôi lấy được tiền một cách nhanh chóng.

Người mua là Quỹ đầu tư địa ốc Prudent Real Estate Investment Trust. Thời kỳ này kinh tế Mỹ đang phát triển, người ta tiêu tiền nhiều hơn, và đầu tư vào địa ốc đang là đề tài rất nóng. Ngân hàng sẵn sàng cho các quỹ đầu tư vay tiền. Vấn đề là những nhà điều hành của nhiều quỹ đầu tư hoặc không có kiến thức chuyên môn hoặc không có khả năng điều hành. Tôi gọi họ là những nhà đầu tư với những đồng đô-la trắng. Họ tung tiền vào một dự án mà không để mắt đến dự án đó để rồi khám phá ra rằng tòa nhà mà họ mua chưa bao giờ được xây dựng.

Trong trường hợp của Quỹ Prudent, họ gửi đến một người đàn ông trẻ để xem xét và thẩm định tài sản trước khi quyết định mua hay không mua. Người đàn ông đó trạc tuổi tôi nhưng trông rất trẻ. Thật tình mà nói, tôi ngạc nhiên khi thấy họ lại giao phó một quyết định quan trọng như thế cho anh ta.

Diễn tiến công việc cho thấy điều anh ta quan tâm nhất là ăn trưa ở đâu. Anh ta nghe nói nhà hàng Maisonette ở trung tâm thành phố Cincinnati được xem là một trong năm nhà hàng ngon nhất ở nước Mỹ. Vì thế, khi gọi điện thoại cho tôi báo rằng anh ta sẽ đến, anh ta yêu cầu tôi đặt trước bữa ăn trưa ở đó. Tôi nhận lời.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Chuyến bay của anh ta đến trễ một chút. Tôi đưa anh ta đi xem Swifton Village. Khi đó, khu nhà này đã được cho thuê toàn bộ, và anh ta không quan tâm gì hơn ngoài vấn đề đó. Anh ta nôn nóng được đến Maisonette. Mất khoảng ba mươi phút để đi từ Swifton đến nhà hàng, và chúng tôi ăn trưa với nhau suốt ba tiếng đồng hồ – một điều trái ngược với cách làm việc của tôi. Nếu tôi chỉ có một ngày để xem xét một thương vụ lớn như Swfiton, chắc chắn rằng tôi sẽ không ăn trưa và dồn thời gian để tìm hiểu mọi vấn đề liên quan đến khu nhà.

Ăn trưa xong đã gần bốn giờ chiều, và tôi phải đưa anh ta  ra phi trường về New York. Được ăn ngon và chiêu đãi ân cần,anh ta sẵn sàng nói tốt về Swifton với sếp. Và họ nhanh chóng chấp nhận giá mười hai triệu đô-la. Chúng tôi có lời gần sáu triệu đô-la – một khoản lợi nhuận khổng lồ cho một dự án đầu tư ngắn hạn.

Chúng tôi ký kết hợp đồng. Khi đó, tôi đã thấy nhiều đám mây đen xuất hiện phía chân trời. Hợp đồng thuê nhà của nhiều người ở Swifton sắp sửa hết hạn, và họ không muốn tiếp tục gia hạn. Chúng tôi đưa một điều khoản vào trong bản hợp đồng mua bán nói rằng tất cả những trình bày trong bản hợp đồng được tính đến thời điểm ký kết hợp đồng, chứ không tính đến thời điểm thanh lý hợp đồng. Nói cách khác, chúng tôi sẵn sàng tuyên bố rằng tòa nhà đã được cho thuê toàn bộ vào thời điểm ký kết hợp đồng, nhưng chúng tôi không hứa sẽ giữ tỷ lệ cho thuê đó vào thời điểm thanh lý hợp đồng, nghĩa là ba, bốn tháng sau đó.

Một điều khoản khác mà tôi nhấn mạnh trong hợp đồng là họ bảo đảm họ sẽ mua Swifton, nếu không họ sẽ bị phạt nặng. Đó cũng là một điều khoản rất bất bình thường, vì trong hầu hết các thương vụ khác, người mua sẽ đặt cọc 10% giá trị hợp đồng, và nếu không mua nữa thì họ sẽ mất khoản tiền đặt cọc đó.

Thành thật mà nói, những người điều hành Quỹ Prudent ắt hẳn đã thận trọng hơn. Nhưng như tôi đã nói, các quỹ đầu tư địa ốc đang rất hăm hở rót tiền vào bất động sản, và họ muốn mọi việc tiến hành một cách nhanh chóng. Và dĩ nhiên là dục tốc bất đạt. Khi chúng tôi thanh lý hợp đồng, hàng chục căn hộ ở Swifton Village không có người thuê.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

5 – CHUYỂN ĐẾN MANHATTAN

Bước vào cuộc chơi

Tôi chú ý đến Manhattan từ hồi còn học ở Wharton năm 1968. Nhưng vào thời điểm đó, thị trường địa ốc ở đấy đang rất nóng, giá nhà rất cao, và tôi không thể kiếm được chỗ ưng ý – một bất động sản có vị trí tốt với giá tôi có thể chấp nhận được. Bố tôi đã kinh doanh rất tốt, nhưng ông không tin tưởng khi giao những khoản tiền lớn cho con cái đầu tư. Khi tốt nghiệp đại học, tôi có khoảng hai trăm ngàn đô-la, nhưng phần lớn số tiền này nằm trong những tòa nhà ở Brooklyn và Queens. Vì thế, tôi phải đợi. Tôi phụ giúp bố tôi trong việc kinh doanh của ông, và tiếp tục dành thời gian trống cho việc

theo dõi thị trường địa ốc ở Manhattan.

Năm 1971 là một bước ngoặt khi tôi quyết định thuê một căn hộ ở Manhattan. Nó là một phòng thu thanh trong một tòa nhà trên đại lộ số 3 và đường số 75, trông xuống bồn nước trong sân của tòa nhà kế cận. Tôi thường gọi đùa nó là căn hộ sang trọng trên tầng mái, vì nó ở gần tầng trên cùng của tòa nhà. Tôi đã cố hết sức sắp xếp để căn hộ trông có vẻ rộng hơn, nhưng nó vẫn tối tăm, dơ bẩn. Dù vậy, tôi vẫn thích nó. Tôi vẫn thấy thú vị khi dọn đến căn hộ này hơn là khi dọn về ở trong ba tầng lầu trên cùng của Trump Tower, ngó xuống khu công viên trung tâm, mười lăm năm sau đó.

Bạn phải hiểu một điều: tôi là đứa trẻ lớn lên ở Queens, đi làm ở Brooklyn, những vùng ngoại ô của thành phố New York. Đùng một cái, tôi có một căn hộ ở Upper East Side – gần khu trung tâm Manhattan.

Điều quan trọng là việc chuyển đến đây đã giúp tôi quen thuộc Manhattan nhiều hơn. Tôi bắt đầu đi trên đường phố Manhattan như là một người sống ở đó chứ không phải chỉ đến thăm hay giải quyết công việc. Tôi biết được tất cả những bất động sản tốt. Tôi trở thành người thành phố, không còn là đứa trẻ vùng ngoại ô nữa. Tôi thấy mình như đã có tất cả những thứ tốt nhất trên thế giới. Tôi còn trẻ, còn khỏe, và đang sống ở Manhattan, cho dù tôi vẫn phải đi về Brooklyn để làm việc.

Một trong những việc tôi làm đầu tiên ở đây là gia nhập Le Club, câu lạc bộ nổi tiếng nhất thời bấy giờ ở New York và có lẽ là khó gia nhập nhất – giống như câu lạc bộ Studio 54 vào thời đỉnh cao của nó. Le Club nằm trên đường East 54, thành viên của nó là những người đàn ông thành công nhất và những phụ nữ đẹp nhất trên thế giới. Nó là một nơi mà bạn có thể thấy một ông già 75 tuổi nhưng giàu có đi với ba cô gái Thụy Điển tóc vàng.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Tôi không bao giờ quên được cách tôi trở thành thành viên của câu lạc bộ nổi tiếng này. Một ngày kia, tôi gọi điện thoại đến đó và nói: “Tôi là Donald Trump, và tôi muốn gia nhập câu lạc bộ của anh.” Đầu dây đằng kia có tiếng cười, và một người trả lời: “Anh đang đùa đấy à.” Dĩ nhiên là chưa có ai biết đến tên tôi. Ngày hôm sau tôi nảy ra một ý tưởng khác, tôi gọi điện thoại và nói: “Hãy nghe này, tôi có thể có danh sách thành viên trong câu lạc bộ của anh không? Có lẽ tôi biết người nào đó trong số họ.” Người ở đầu dây đằng kia trả lời: “Rất tiếc, chúng tôi không thể cho được.” Và anh ta gác máy.

Ngày kế tiếp tôi gọi nữa và nói: “Tôi cần gặp chủ tịch câu lạc bộ. Tôi muốn gửi cho ông ta một món đồ.” Vì lý do nào đó, người của câu lạc bộ cho tôi tên vị chủ tịch và số điện thoại của ông ta. Tôi gọi và tự giới thiệu rất lịch sự: “Tôi là Donald Trump. Tôi muốn gia nhập Le Club.” Ông ta hỏi: “Anh có bạn bè hay người thân nào trong câu lạc bộ không?” Tôi trả lời: “Không. Tôi không quen ai trong câu lạc bộ cả.”

Ông ta nói: “À, điều gì làm anh nghĩ là anh phải gia nhập câu lạc bộ?” Tôi phải cố gắng nói và nói để duy trì cuộc đối thoại. Cuối cùng, ông chủ tịch nói: “Tôi cho anh biết, anh dường như là một anh bạn trẻ dễ thương, và có lẽ cũng tốt cho câu lạc bộ khi có một vài thành viên trẻ tuổi. Vậy tại sao anh không gặp tôi tại quán Twenty-one?”

Tối hôm sau chúng tôi gặp nhau. Chỉ có một vấn đề nhỏ là tôi không uống rượu và không thích ngồi cà kê. Trái lại, ông chủ tịch câu lạc bộ thích uống rượu, và ông ta dẫn theo một người bạn nữa cũng thích uống rượu. Suốt hai tiếng đồng hồ sau đó, họ cứ uống và tôi thì không. Cuối cùng, tôi hỏi: “Tôi có thể giúp đưa các ông về nhà không?” Họ trả lời: “Không, chúng ta hãy uống thêm môt chai nữa.”

Tôi không quen với cách sống như vậy. Bố tôi rất cứng rắn, nghiêm khắc và điều độ. Ông luôn về nhà lúc bảy giờ tối, ăn cơm, đọc báo và xem ti vi. Tôi cũng giống như bố tôi. Nhưng đây lại là một thế giới hoàn toàn khác. Tôi tự hỏi mọi người thành công ở Manhattan này có đều là người thích uống rượu không. Tôi tưởng tượng rằng nếu đó là sự thật thì tôi sẽ có một lợi thế lớn.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Khoảng mười giờ tối thì tiệc cũng tàn và tôi đưa họ về nhà. Hai tuần trôi qua, tôi không nghe tin gì từ ông chủ tịch câu lạc bộ. Cuối cùng, tôi điện thoại cho ông ta. Ông ta thậm chí không nhớ tôi là ai nữa. Thế là tôi phải bắt đầu tất cả lại từ đầu. Chúng tôi lại gặp nhau ở quán Twenty-one, chỉ có điều lần này ông ta không uống nhiều. Ông ta đồng ý cho tôi gia nhập câu lạc bộ, nhưng ông có một điều nghi ngờ duy nhất. Ông ta nói rằng tôi trẻ và đẹp trai, và vì một số thành viên lớn tuổi trong câu lạc bộ có vợ trẻ đẹp nên ông lo rằng tôi có thể sẽ tán tỉnh vợ họ. Ông ta yêu cầu tôi hứa là sẽ không làm như vậy.

Tôi không thể tin vào những điều mình vừa nghe. Mẹ tôi cũng nghiêm khắc như bố tôi. Bà hoàn toàn cống hiến đời mình cho bố tôi – họ vừa kỷ niệm năm mươi năm ngày cưới. Tôi lớn lên trong một môi trường như thế, và bây giờ người đàn ông này nói với tôi về chuyện cướp vợ của người khác.

Dù sao đi nữa thì tôi cũng hứa. Tôi được nhận vào câu lạc bộ, và đó là một thay đổi lớn đối với tôi về mặt xã hội cũng như nghề nghiệp. Tôi đến đó hầu như mỗi đêm, và gặp gỡ rất nhiều phụ nữ trẻ đẹp. Thật sự thì tôi chưa bao giờ quan hệ với bất kỳ ai trong số họ một cách nghiêm túc cả. Họ đẹp nhưng cách nói chuyện thì không bình thường. Một số quá kiêu ngạo, một số lại phóng túng hay ngu xuẩn, và nhiều người không thành thực. Tôi nhanh chóng thấy rằng tôi không thể đưa những phụ nữ này về căn hộ của mình vì theo tiêu chuẩn của họ thì những gì tôi có là một sự bất hạnh, và trong thế giới của họ, vẻ bề ngoài là tất cả. Khi cưới vợ, tôi sẽ lấy một phụ nữ rất đẹp nhưng cũng cứng rắn như bố mẹ tôi.

Trong suốt khoảng thời gian đó, tôi cũng gặp rất nhiều người đàn ông thành công và giàu có ở Le Club. Tôi có một thời gian giải trí tốt vào buổi tối nhưng đó cũng là một cách làm việc. Tôi biết được New York hoạt động như thế nào, tôi gặp gỡ những nhân vật mà sau này tôi sẽ làm ăn với họ. Tôi cũng gặp những người giàu có, đặc biệt là người Âu châu và Nam Mỹ, và họ sau này đã mua những căn hộ đắt tiền nhất ở Trump Tower và Trump Plaza.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Chính tại Le Club, tôi gặp Roy Cohn [25] lần đầu tiên. Ông ta là một người nổi tiếng không ngại tranh đấu. Một buổi tối, tôi tình cờ ngồi cạnh ông ta. Chúng tôi chào và nói chuyện với

25 Roy Marcus Cohn (20.2.1927 – 02.08.1986) là một luật sư. Ông nổi tiếng nhất với vụ án xét xử hai vợ chồng Julius và Ethel Rosenberg năm 1951. Hai người này bị buộc tội đã chuyển giao những bí mật về vũ khí hạt nhân cho Liên Xô, và bị tử hình. (ND)

nhau một lúc. Và tôi có ý định thử thách ông ta. Tôi thích kiểm tra mọi người. Tôi nói với ông ta: “Tôi không thích luật sư. Tôi nghĩ tất cả những gì họ làm là trì hoãn những thương vụ chứ không thực hiện chúng, và mọi câu trả lời của họ là phủ định. Họ luôn tìm cách dàn xếp chứ không chiến đấu.” Ông ta nói ông ta đồng ý với tôi. Tôi thích điều đó và nói tiếp: “Tôi không chịu nổi điều đó. Tôi thích chiến đấu hơn là chịu khuất phục, vì ngay khi anh chịu thua một lần, anh sẽ bị mang tiếng là kẻ đầu hàng.”

Tôi có thể thấy Roy tỏ vẻ quan tâm, nhưng ông ta không rõ mục đích của câu chuyện là gì. Cuối cùng ông ta hỏi: “Đây chỉ là một câu chuyện mang tính cách nghiên cứu phải không?”

Tôi nói: “Không, nó không mang tính chất nghiên cứu chút nào cả. Nó đã xảy ra khi Chính phủ kiện công ty của tôi và nhiều công ty khác, dựa trên đạo luật dân quyền, rằng chúng tôi đã phân biệt chủng tộc với người da đen trong một số dự án phát triển nhà ở.” Tôi giải thích với ông ta rằng trưa hôm đó ba tôi và tôi đã nói chuyện với những luật sư của một hãng luật danh tiếng có văn phòng trên phố Wall, và họ đã khuyên chúng tôi nên tìm cách hòa giải. Đó là cách mà đa số các doanh nhân thường làm khi bị Chính phủ buộc tội, vì họ không muốn mang tiếng xấu trước công chúng cho dù họ tin rằng họ có thể thắng kiện trước một lời buộc tội không đúng.

Ý tưởng hòa giải khiến tôi muốn điên lên được. Sự thật là cũng có nhiều người da đen thuê căn hộ trong những tòa nhà của chúng tôi.

Chúng tôi muốn biết chắc rằng người thuê nhà sẽ trả tiền thuê nhà, họ phải ngăn nắp và sạch sẽ và có quan hệ tốt với hàng xóm láng giềng, họ cũng phải có thu nhập ít nhất gấp bốn lần tiền thuê nhà. Tôi nói với Roy: “Anh nghĩ tôi phải làm gì?”

Ông ta trả lời: “Quan điểm của tôi là khởi kiện, buộc họ chứng minh rằng anh đã phân biệt đối xử. Theo tôi, điều này rất khó vì theo lời anh thì anh cũng có cho những người da đen thuê nhà.” Ông cũng nói thêm: “Tôi không nghĩ anh có bổn phận phải cho những người, da trắng cũng như da đen, có khả năng gây ra rắc rối phiền phức thuê nhà, và Chính phủ không có quyền điều hành việc kinh doanh của anh.”

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Khi đó tôi đã quyết định Roy chính là người sẽ xử lý vụ này. Ông ta thích tranh đấu và đã chấp nhận vụ kiện của tôi. Chúng tôi khởi kiện chống lại những cáo buộc của Chính phủ. Cuối cùng, Chính phủ không thể chứng minh tôi đã phân biệt đối xử. Chúng tôi thắng kiện, và cũng đồng ý sẽ thực hiện một số quảng cáo cho những căn hộ còn trống với cơ hội bình đẳng cho mọi người trên tờ báo địa phương.

Tôi biết được nhiều điều về Roy trong suốt khoảng thời gian đó. Ông ta là một luật sư tài giỏi. Ông ta có thể xem xét hồ sơ mà không cần ghi chú gì cả. Ông ta có khả năng nhớ rõ mọi chi tiết và có thể tranh luận về các sự kiện ngay từ trong đầu. Khi đã sẵn sàng, ông ta rất thông minh và hầu như không thể đánh bại được. Tuy nhiên, không phải lúc nào ông ta cũng chuẩn bị sẵn sàng, nhưng trong những tình huống như thế, ông ta cũng thông minh đến nỗi có thể vượt qua nó. Song ông ta cũng có thể là một thảm họa. Vì thế, tôi luôn đặt ra những câu hỏi cho Roy trước khi phiên tòa được mở. Nếu ông ta không chuẩn bị sẵn sàng, tôi sẽ xin hoãn phiên tòa.

Roy là một người rất cứng rắn. Đôi khi tôi nghĩ sau sự trung thành, sự cứng rắn là điều quan trọng nhất đối với ông ta. Ví dụ, tất cả bạn bè của Roy đều biết ông ấy là một người đồng tính, và nếu bạn thấy ông ta ngoài xã hội thì cũng không khác gì một số người trẻ tuổi đẹp trai. Nhưng Roy chưa bao giờ đề cập đến vấn đề đó. Ông ta chỉ không thích cái hình tượng này. Ông ta cảm thấy rằng đối với một người bình thường, đồng tính hầu như đồng nghĩa với yếu đuối, nhút nhát. Vì vậy ông ta thường né tránh đề tài đồng tính một cách rất nhiệt tình. Nếu vấn đề về quyền của những người đồng tính được đưa ra, Roy luôn là người đầu tiên lên tiếng phản đối.

Mặc dù cứng rắn nhưng Roy có rất nhiều bạn. Vì trung thành và lanh lợi nên ông ta được xem là một người bạn rất hữu ích. Bạn có thể tin tưởng vào sự giúp đỡ của ông ta, cho dù ông ta không đồng quan điểm với bạn và việc bảo vệ bạn không hẳn là điều tốt nhất cho ông ta. Ông ta chưa bao giờ là người hai mặt.

Trong khi hàng trăm người “đáng kính trọng” luôn khoe khoang về tính liêm chính của mình nhưng lại chẳng thủy chung chút nào cả, họ chỉ nghĩ đến những gì tốt đẹp nhất cho họ và sẵn sàng nói xấu sau lưng bạn bè nếu người bạn ấy gặp khó khăn rắc rối. Roy Cohn không bao giờ làm như vậy cả, luôn sẵn sàng sát cánh cùng bạn bè trong lúc hiểm nguy. Và đó là điều tôi thích nhất ở ông ta.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Dù sao đi nữa thì tôi cũng biết được nhiều người và những khu bất động sản khi chuyển đến Manhattan, nhưng tôi vẫn chưa tìm được khu đất nào để mua với giá tôi có thể chấp nhận được. Bất ngờ công việc ở Manhattan bắt đầu trở nên xấu đi từ năm 1973. Tôi luôn nghĩ rằng thị trường sẽ giảm nhiệt vì mọi việc đều vận hành theo chu kỳ – có nóng có lạnh, lên cao xuống thấp – và địa ốc cũng không là ngoại lệ. Tuy vậy, tôi cũng không ngờ mọi việc chuyển hướng tệ như lúc này. Nó là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Đầu tiên, chính quyền liên bang tuyên bố tạm ngưng chương trình trợ cấp về nhà ở mà họ đang thực hiện, đặc biệt là ở New York. Đồng thời, lãi suất bắt đầu tăng sau một thời gian dài đứng ở mức ổn định. Rồi lạm phát xảy ra, đặc biệt là trong chi phí xây dựng.

Nhưng vấn đề lớn nhất là với chính thành phố. Nợ của thành phố lên đến mức khiến người ta lo ngại. Lần đầu tiên người ta nói đến khả năng thành phố bị phá sản. Nỗi lo này kéo theo nỗi sợ kia. Và chẳng bao lâu, New York rơi vào một cuộc khủng hoảng lòng tin. Người dân không còn tin tưởng vào thành phố nữa.

Nó không còn là một môi trường hấp dẫn cho những dự án phát triển địa ốc mới nữa. Trong chín tháng đầu năm 1974, chỉ có khoảng sáu ngàn căn hộ mới và nhà mới loại cho một gia đình trong năm quận ở New York được cấp phép, giảm mạnh so với con số 15.000 của cùng kỳ năm trước.

Tôi lo ngại cho tương lai của thành phố New York, nhưng cũng không đến nỗi phải mất ăn mất ngủ. Tôi là một người lạc quan, và thành thật mà nói, tôi xem những khó khăn của thành phố như là những cơ hội lớn cho tôi. Vì lớn lên ở Queens, tôi tin, có lẽ là hơi phi lý, rằng Manhattan sẽ luôn là một nơi tốt nhất để sống – là một trung tâm của thế giới. Bất kỳ khó khăn nào mà thành phố phải đối phó chỉ là ngắn hạn, tôi tin rằng mọi việc cuối cùng sẽ tốt đẹp trở lại.

Một trong những bất động sản luôn quyến rũ tôi là nhà ga bị bỏ hoang chạy dọc theo sông Hudson, bắt đầu từ đường số 59 kéo dài đến tận đường số 72. Mỗi lần lái xe trên xa lộ West Side, tôi đều mơ ước đến những gì mình có thể xây dựng ở đó. Không cần phải là một thiên tài mới nhận thấy rằng 40 héc ta đất chưa phát triển dọc theo bờ sông này ở Manhattan có một tiềm năng to lớn. Nhưng cố gắng phát triển một khu đất khổng lồ như vậy trong thời gian thành phố đang trong cơn khủng hoảng tài chính lại là một câu chuyện khác.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Tôi không tin rằng bạn có thể từng đau lòng khi mua một khu đất có vị thế tốt với một giá hời. Thời đó, nhiều khu phố ở vùng West Side bị xem là nguy hiểm. Ở đó có nhiều người thất nghiệp, hưởng trợ cấp xã hội, và nạn buôn bán ma túy tràn lan trong mọi công viên. Tôi còn nhớ tờ New York Times đã đăng một loạt bài về khu phố giữa đại lộ Central Park West và đại lộ Columbus tại đoạn đường số 84 – một khu vực đầy rẫy những tệ nạn xã hội.

Tuy vậy, không cần phải có một tầm nhìn xa mới thấy toàn bộ khu vực ấy có thể thay đổi một cách dễ dàng. Ngay cả ở những khu vực phức tạp như đường West 84 cũng có những tòa nhà cũ, nguy nga, bằng đá nâu chỉ cách công viên trung tâm chừng vài bước chân. Và trên những đại lộ, đặc biệt là Central Park West và Riverside Drive, có những tòa nhà cũ đẹp với những căn hộ rộng rãi và có cảnh quang đẹp mắt. Việc khám phá ra giá trị này chỉ còn là vấn đề về thời gian.

Một ngày mùa Hè năm 1973, tôi được đọc một bài báo về công ty hỏa xa Penn Central đang tiến hành thủ tục khai phá sản. Bài báo cho biết công ty được ủy thác trông coi tài sản của Penn Central đã thuê một công ty, do Victor Palmieri làm giám đốc, đứng ra bán các tài sản này. Trong số những tài sản được bán có lô đất bị bỏ hoang ở khu West Sixties và một lô khác ở West Thirties. Công ty của Victor sẽ được một khoản hoa hồng mỗi khi bán được một món tài sản.

Chưa bao giờ nghe nói đến Victor Palmieri nhưng tôi nhanh chóng biết rằng ông ta là người tôi muốn biết. Tôi điện thoại cho người đại diện của Victor và nói: “Tôi là Donald Trump. Tôi muốn mua lô đất ở khu West Sixties.” Cách đơn giản nhất thường là cách hiệu quả nhất.

Tôi nghĩ họ thích tính thẳng thắn và sự nhiệt tình của tôi. Tôi chưa xây dựng tòa nhà nào nhưng cái mà tôi có là sự sốt sắng theo đuổi những điều mà những người ở vị thế tốt hơn tôi có lẽ đã không xem xét đến.

Tôi đến gặp Victor, và mọi chuyện diễn tiến tốt đẹp ngay từ đầu. Ông ta là người Ý, rất dịu dàng và quyến rũ. Tôi nói với ông ta rằng khu đất ở đường số 60 xấu, những khu phố lân cận đang có nhiều vấn đề, thành phố đang gặp khó khăn, và có lẽ tôi điên nên mới quan tâm đến nó. Nếu muốn mua một thứ gì đó, dĩ nhiên là bạn sẽ cố gắng thuyết phục người bán rằng thứ đó không có giá trị nhiều. Điều thứ hai tôi nói với Victor là việc có được sự chấp thuận của thành phố về quy hoạch cho một khu đất lớn và chưa phát triển như thế là rất khó. Tôi cũng lưu ý Victor là ủy ban cộng đồng ở đó sẽ chống lại bất kỳ sự phát triển nào, và tiến trình để thuyết minh dự án với Ủy ban Quy hoạch thành phố và Ban Thẩm định cũng sẽ kéo dài rất lâu.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Điều thứ ba, và có lẽ là điều quan trọng nhất, là thuyết phục Victor và những người của ông ta. Tôi không thể thuyết phục bằng kinh nghiệm hay thành tích của mình. Thay vào đó, tôi phải thuyết phục bằng năng lực và sự nhiệt tình.

Kết thúc cuộc nói chuyện, Victor đề nghị tôi phát triển không những khu đất trên đường số 60 mà cả khu đất trên đường West 34. Có lẽ những lý lẽ của tôi đã có sức thuyết phục lớn đối với ông ta. Tôi không còn chọn lựa nào khác. Lúc đó, tôi mới 27 tuổi, chưa bao giờ xây dựng cái gì ở Manhattan, cả bố tôi cũng vậy. Dù Victor thích tôi, tôi không nghĩ ông ta có thể đưa ra một đề nghị như thế nếu ông ta không tin công ty của chúng tôi lớn mạnh. Khi tôi gặp Victor, công ty chúng tôi chưa có một cái tên chính thức nên tôi đã gọi nó là Trump Organization. Dù sao thì từ “organization” nghe cũng có vẻ lớn hơn từ “company”. Người ta hầu như không biết rằng Trump Organization hoạt động trong hai căn phòng nhỏ bé trên đại lộ Z ở Brooklyn.

Tôi cũng nói về mối quan hệ của chúng tôi với các chính khách như Abraham Beame, người mới được bầu làm Thị trưởng thành phố New York vào tháng 11-1973. Bố tôi là thành viên trong cùng một câu lạc bộ những đảng viên đảng Dân chủ với Abe Beame, và họ có biết nhau. Giống như tất cả các nhà phát triển địa ốc, chúng tôi đóng góp tiền vận động tranh cử cho Beame cũng như những chính khách khác. Việc đóng góp này là bình thường và được chấp nhận đối với một nhà phát triển địa ốc ở thành phố New York. Tất cả đều đóng góp như nhau. Tuy nhiên, có lẽ vì sự quen biết cá nhân nên Beame đối xử với chúng tôi đặc biệt hơn những người khác.

Tôi bỏ phần lớn thời gian trong bốn năm khi Beame làm thị trưởng để vận động cho việc xây dựng một trung tâm hội nghị trên đường West 34. Cho đến nay, nó là công trình tốt nhất nhận được nhiều sự khen thưởng, và chúng tôi hầu như được các doanh nhân lớn ở New York biết đến. Tuy vậy, Beame chưa bao giờ đứng ra ủng hộ công trình này cho đến trước khi ông ta hết nhiệm kỳ vài tuần. Ông ta cũng không có một sự chấp thuận chính thức nào cho nó cả. Chính Ed Koch, người kế vị Beame, là người đã quyết định chọn khu đất của chúng tôi để xây dựng trung tâm hội nghị. Không có ai, theo như tôi biết cho đến nay, đã từng nghĩ rằng Ed Koch và tôi là đôi bạn thân.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Nhờ có được một mối quan hệ khắng khít ngay từ đầu với Victor nên tôi gặp nhiều thuận lợi trong thương vụ này. Ví dụ, chúng tôi đạt được thỏa thuận, trong đó tôi có quyền mua các lô đất trên đường số 60 và số 30 mà chưa phải trả tiền ngay – nhưng phải chờ quy hoạch, và sự chấp thuận của tòa án thụ lý hồ sơ phá sản của Penn Central. Công ty này cũng đồng ý sẽ chịu chi phí phát triển cho tôi. Đó là một điểm đáng lưu ý: người bán trả phí tổn cho người mua có tiềm năng. Tuy vậy, bạn cũng phải làm cho nó có triển vọng phát triển. So với ngày nay, thỏa thuận này giống như một thương vụ ngu xuẩn, nhưng vào thời đó lại rất khác khi mà không có ai muốn xây dựng thứ gì cả, và thành phố đang chết dần.

Trong khi đó, Palmieri giúp đỡ tôi tạo uy tín với báo giới. Khi một phóng viên của tờ Barrons hỏi ông ta tại sao lại chọn tôi, ông ta nói: “Những bất động sản đó không là gì cả ngoại trừ sự rủi ro không xác định được. Chúng tôi đã phỏng vấn tất cả những người quan tâm đến chúng, và không ai có được một động lực, sự hậu thuẫn và trí tưởng tượng cần thiết trong việc phát triển chúng. Cho đến khi Trump xuất hiện. Anh ta là hình ảnh của một người vận động cho sự phát triển của thế kỷ mười chín. Anh ta nhiệt tình hơn những người mà chúng tôi đã biết.”

Có lần, khi tôi đang thổi phồng những kế hoạch của tôi với báo chí nhưng thực ra dự án chưa đi tới đâu cả, một nhà địa ốc lớn ở New York nói với một người bạn của tôi: “Trump chỉ khoác lác thôi. Thế tòa nhà đó đâu?”

Tôi nhớ là tôi đã rất tức giận khi nghe được điều đó, và tôi đã không nói chuyện với người đó trong hơn một năm. Nhưng giờ nghĩ lại, tôi thấy ông ta đúng. Tất cả có lẽ đã tan thành mây khói nếu tôi không thành công trong việc thực hiện một trong những dự án đầu tiên đó. Nếu không thuyết phục được thành phố chọn khu đất của tôi trên đường West 34 làm trung tâm hội nghị, và tiếp sau đó là phát triển khách sạn Grand Hyatt, tôi giờ đây có lẽ chỉ là một người đi thu tiền thuê nhà ở Brooklyn. Thành công của tôi phụ thuộc rất nhiều vào những dự án đầu tiên đó.

Ngày 29-7-1974, chúng tôi tuyên bố Trump Organization đã đạt được quyền mua hai khu đất dọc bờ sông – từ đường West 59 đến đường West 72 (khu West Sixties), và từ đường West 34 đến đường West 39 (khu West Thirties) – của công ty Penn Central với giá sáu mươi hai triệu đô-la mà không phải trả tiền trước. Thương vụ này đã được đưa lên trang nhất của tờ New York Times.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Ý tưởng ban đầu của tôi là xây nhà cho người có thu nhập trung bình thuê với giá từ 110 đô-la đến 125 đô-la. Vào thời  đó, giá này là tương đối cao. Tôi dự định tìm nguồn tài chính  từ chương trình Mitchell-Lama. Đây là một chương trình trợ  giá nhà ở của chính phủ nhằm khích lệ việc xây nhà cho người có lợi tức trung bình, qua đó nhà đầu tư được thế chấp dài hạn với lãi suất thấp và được giảm thuế.

Một tháng trước khi công bố, Victor, tôi và một số người của ông ta đến gặp Abe Beame để trình bày về các kế hoạch phát triển của chúng tôi. Mặc dù khuyến khích ý tưởng của chúng tôi, từ khi dự án được công bố, ông ta từ chối bày tỏ ý kiến về nó cho đến khi nó được các cơ quan có thẩm quyền của thành phố xem xét, gồm Ủy ban Quy hoạch thành phố, Ban Thẩm định và các ủy ban cộng đồng của địa phương. Ông ta là một chính trị gia nên ông ta muốn xem gió thổi chiều nào để chọn một thế đứng cho mình.

Ngay sau khi tôi công bố các dự án của mình, nhiều nhà thầu khác bất ngờ xuất đầu lộ diện, đưa ra những mức giá hấp dẫn. Ví dụ, Starrett Housing, một công ty mà chúng tôi đã từng hợp tác trong một dự án ở Brooklyn đề nghị trả 150 triệu đô-la, với một số điều kiện phụ thuộc vào tài chính và sự chấp thuận của thành phố và các yếu tố còn lại khác. Cứ theo bề ngoài mà xét thì giá mà họ đưa ra cao hơn giá của tôi rất nhiều.

Tôi thừa nhận rằng tôi là một người rất tranh đua, và tôi sẽ làm bất kỳ điều gì có thể được trong phạm vi pháp luật cho phép để chiến thắng. Trong trường hợp này, tôi không tin rằng sự đấu thầu của Starrett là nghiêm túc. Họ sẽ chẳng bao giờ kết thúc được thương vụ này, và cũng không có khả năng phát triển dự án một cách thành công. Bất kỳ ai cũng có thể đưa ra một mức giá để đấu thầu, đặc biệt là khi có kèm theo nhiều điều kiện phụ thuộc khác, nhưng liệu rồi họ có thực hiện tốt những cam kết trước đó hay nửa chừng lại tháo lui với nhiều lý do khác nhau. Tôi đã bỏ nhiều thời gian và công sức để thuyết phục những người của Palmieri rằng tôi rất nghiêm túc và quyết tâm thực hiện dự án này.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Cuối cùng, tôi đã thành công trong việc thuyết phục Palmieri rằng cái giá sáu mươi hai triệu đô-la của tôi đáng tin tưởng hơn là lời đề nghị của Starrett Housing.

Điều trớ trêu là không đầy một năm sau khi tôi công bố những kế hoạch cho khu vực này, và đánh bại những đối thủ cạnh tranh, tình hình kinh tế của thành phố trở nên ngày càng tệ hơn.

Tháng 2-1975, Công ty Phát triển đô thị, một công ty nhà nước, vỡ nợ với hơn 100 triệu đô-la phải trả cho các trái phiếu đã phát hành của họ để huy động vốn cho chương trình nhà ở công cộng. Tháng 9-1975, Thị trưởng Beame tuyên bố thành phố hoãn việc thực thi các kế hoạch tài trợ cho việc xây dựng đối với hầu hết các dự án nhà ở mới.

Tháng 11-1975, bang New York cũng ra một tuyên bố tương tự áp dụng cho các chương trình nhà ở dành cho người có thu nhập trung bình và thấp trong vòng năm năm, kể cả những dự án cấp thành phố đã được chấp thuận sơ bộ.

Mỗi sáng thức dậy, bạn không thể không đọc lướt qua một vài bài báo mới nói về cuộc khủng hoảng tài chính của thành phố. Tôi không nghĩ rằng những tin tức đó thật sự làm tôi lo sợ cho tương lai của thành phố. Dầu vậy, khi mọi việc cho thấy rõ ràng rằng tôi sẽ không có được bất kỳ sự trợ cấp nào cho việc xây nhà, tôi quyết định thử một chiến lược mới.

Tôi luôn nghĩ rằng khu đất trên đường West 34 sẽ rất thích hợp cho việc xây dựng một trung tâm hội nghị. Vấn đề là hầu như mọi người đều không nghĩ như thế. Trước hết, thành phố

– với sự hỗ trợ của nhiều doanh nhân nổi tiếng – đã bỏ ra hơn ba năm nghiên cứu và cố gắng phát triển một khu đất khác dọc theo sông Hudson, trên đường số 44. Chỉ riêng trong quá trình quy hoạch, thành phố thừa nhận họ đã phải chi mười ba triệu đô-la, nhưng những người quen cho tôi biết con số thực sự lên đến gần ba mươi triệu đô-la.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Chỉ vài tuần sau khi thành phố công bố không tài trợ cho bất kỳ dự án nhà ở mới, Beame tuyên bố thành phố cũng sẽ ngưng chi tiêu cho việc phát triển khu đất nói trên. Ngay lập tức, tôi mướn Samuel H. Linderbaum, một luật sư giỏi về quy hoạch và đang làm việc cho dự án này.

Người còn lại tôi mướn để giúp phát triển dự án trung tâm hội nghị là Louise Sunshine, một phụ nữ quen biết rất nhiều chính khách. Louise đã từng làm giám đốc tài chính cho Hugh Carey khi ông này ra tranh cử chức Thống đốc bang New York năm 1974. Bà ta cũng là thủ quỹ cho đảng Dân chủ ở bang này. Đầu tiên, bà ta làm việc cho tôi hầu như không lương. Sau đó, Louise trở thành một giám đốc điều hành trong công ty của chúng tôi.

Nhưng ngay cả khi tôi đang thành lập một đội ngũ nhân viên để vận động cho khu đất của mình, thành phố và tiểu bang cũng đang ngấm ngầm dự định một chọn lựa khác của họ: thành lập một trung tâm hội nghị ở Battery Park City, đối diện Trung tâm Thương mại Thế giới ở phía nam Manhattan. Tôi cho rằng cả hai khu – đường West 44 và Battery Park – là những chọn lựa rất kém, thua xa khu đất của tôi. Tôi muốn khởi động một chiến dịch quảng bá nhưng tôi lại chưa được mọi người biết đến nhiều. Nếu muốn thu hút sự chú ý và ủng hộ của mọi người, tôi phải đánh bóng tên tuổi của mình.

Tôi quyết định mở một cuộc họp báo. Louise và Howard Rubenstein, một người nổi tiếng trong ngành quan hệ công chúng, giúp tôi vận động sự ủng hộ của các chính khách có thế lực trong thành phố, trong đó có Manfred Ohrenstein, lãnh tụ phe đa số ở Thượng viện, và Theodore Kheel, một trong những nhà hòa giải về lao động và là người rất có ảnh hưởng trong chính trường New York. Kheel đã đọc một bài diễn văn rất hay tại cuộc họp báo. Ông nói: “Việc đặt một trung tâm hội nghị ở Battery Park chẳng khác nào mở một hộp đêm trong một nghĩa trang.” Chúng tôi cũng treo một biểu ngữ với hàng chữ “Điều kỳ diệu trên đường số 34”, và tôi tuyên bố trước rất đông phóng viên rằng tôi có thể xây dựng một trung tâm hội nghị với chi phí khoảng 110 triệu đô-la, thấp hơn ít nhất 150 triệu đô-la so với ước tính của thành phố cho dự án của họ trên đường West 44.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Lời tuyên bố của tôi khiến một số người ngạc nhiên và cũng gây được sự chú ý của giới báo chí. Nhưng hầu như không   có một tín hiệu chấp thuận nào từ phía các chính trị gia. Tôi khám phá ra rằng các chính khách không quan tâm nhiều đến chi phí. Nó không phải là tiền của họ.

Trong cuộc vận động, bất kỳ nơi nào tôi đến, tôi đều nêu ra tầm quan trọng của việc xây dựng một trung tâm hội nghị. Nhiều người cho rằng giải pháp tốt nhất, trong bối cảnh khủng hoảng tài chính của thành phố, là dẹp bỏ những dự án này đi.

Với tôi, đó là một ý kiến thiển cận. Ví dụ, khi doanh thu bị sụt giảm, hầu hết các công ty đều cắt giảm ngân sách quảng cáo. Nhưng thực ra, bạn cần phải quảng cáo thật nhiều khi người ta không mua hàng của bạn. Về cơ bản, đó là chiến lược của tôi cho dự án này. Theo tôi, xây dựng một trung tâm hội nghị là công việc thiết yếu để phục hồi hình ảnh của thành phố và, quan trọng nhất, hồi sinh nền kinh tế của nó.

Tôi cũng đưa ra những lập luận chứng tỏ khu đất của tôi là thích hợp cho một dự án như thế, cũng như những điểm yếu trong những cách chọn lựa khác. Với khu đất trên đường West 44, trung tâm hội nghị sẽ phải được xây dựng trên nền đất bồi đắp của bờ sông; như vậy sẽ tốn kém hơn, gặp nhiều vấn đề hơn, và quan trọng nhất là mất thời gian nhiều hơn. Mặt khác, khu đất này quá nhỏ nên trung tâm khó thể mở rộng sau này, người ta sẽ phải đi dưới xa lộ West Side để vào trung tâm, và nhà đầu tư phải có giấp phép không cho tàu thuyền đi lại gần khu vực xây dựng. Để có được giấy phép này, dự án phải được chính phủ liên bang chấp thuận và Quốc hội thông qua bằng một đạo luật.

Đối với khu đất ở Battery Park cũng thế, thậm chí còn là một vị trí phi lý vì nằm ở cực Nam của thành phố. Nó cách xa khu trung tâm, các khách sạn và khu vui chơi giải trí, và không thuận tiện đối với các phương tiện vận chuyển công cộng. Tôi dẫn chứng bằng một nghiên cứu của thành phố, theo đó việc xây dựng một trung tâm hội nghị tại đây sẽ đòi hỏi phải tái thiết xa lộ West Side dẫn tới đó, và phải xây thêm ít nhất hai ngàn phòng khách sạn.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Trong hầu hết các buổi nói chuyện, tôi đều đề cập đến vị trí thuận lợi của khu đất của mình. Nó nằm ở phía Đông xa lộ West Side nên dễ đến, và cũng gần các trạm xe điện ngầm và xe buýt hơn hai khu đất kia. Dự án của tôi có chi phí thấp hơn vì là đất trống, không có người thuê nhà. Thêm vào đó, khu đất rất lớn nên có thể mở rộng dự án trong tương lai.

Mọi việc diễn ra với nhiều thuận lợi cho tôi. Tuy nhiên, tôi vẫn chưa có được sự hậu thuẫn của một vài nhân vật có quyền phê duyệt dự án. Abe Beame là người đầu tiên trong số đó. Một khi ông ta đã loại bỏ khu đất trên đường West 44 và để mắt đến vùng Battery Park thì tất cả những lý lẽ của tôi đều không lay chuyển được ông ta.

Nhân vật thứ hai chống đối dự án của tôi là John Zuccotti, Phó thị trưởng thành phố. Ông này đã đi nói xấu về dự án của tôi khắp thành phố. Lý do mà tôi được biết là ông ta không muốn thừa nhận sự thất bại: biết bao thời gian, công sức và hàng triệu đô-la tiền công quỹ đã đổ vào một khu đất mà nó không được xem là chọn lựa tốt nhất cho việc xây dựng một trung tâm hội nghị. Và đó là những gì tôi đã vạch rõ cho tất cả mọi người thấy. Tôi cáo buộc ông ta là con người nhỏ nhen với những toan tính vụ lợi, và còn nhiều điều khác nữa. Ông ta tỏ ra rất giận dữ. Cuộc “đấu khẩu” được giới truyền thông chú ý nhiều, và tôi cho rằng đó là một điều tốt vì nó cũng là một cách để quảng bá những thuận lợi của khu đất của tôi.

Cuối cùng thì chúng tôi cũng chiến thắng. Chúng tôi chưa bao giờ từ bỏ ý định của mình, và những ý kiến chống đối cũng mất dần. Tuy vậy, Beame vẫn bổ nhiệm một ủy ban khác vào năm 1977 để xem xét nhiều vị trí khác cho một trung tâm hội nghị. Ủy ban này đã kết luận rằng khu đất của chúng tôi là tốt nhất. Về cơ bản, Beame cuối cùng cũng ủng hộ chúng tôi mặc dù ông không ký giấy chấp thuận dự án vì cuối năm đó ông hết nhiệm kỳ.

Tháng 1-1978, Ed Koch nhận chiếc ghế thị trưởng và quyết định làm một cuộc nghiên cứu của riêng ông. Tôi tưởng rằng chúng tôi sẽ phải trở lại xuất phát điểm ban đầu. Nhưng ngược lại, mọi việc tiến triển nhanh và một lần nữa khu đất của chúng tôi lại chiếm vị trí hàng đầu trong các chọn lựa. Cuối cùng, tháng 4-1978, thành phố và tiểu bang công bố họ sẽ mua khu đất của tôi để xây trung tâm hội nghị. Đó là một chiến thắng cho tôi, nhưng nó mang ý nghĩa tượng trưng nhiều hơn là về tài chính. So với những lần đầu tư trước, lợi nhuận lần này ít hơn rất nhiều so với những gì tôi đáng được hưởng. Nhưng về mặt tài chính cũng khó lòng đánh giá những nỗ lực đã bỏ ra.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Vì thỏa thuận giữa tôi với công ty Penn Central đã được xác lập, tôi được bồi thường tổng cộng 833 ngàn đô-la dựa trên cái giá mười hai triệu đô-la mà thành phố đã thương lượng với Penn Central để mua lại khu đất này. Cuối cùng, tôi đề nghị sẽ không nhận khoản bồi thường này nếu thành phố đồng ý lấy họ Trump của gia đình tôi để đặt tên cho trung tâm này. Nhiều người đã chỉ trích tôi về đề nghị này nhưng tôi không biện hộ gì cả.

Thành phố đáng lẽ đã tiết kiệm được nhiều tiền nếu để tôi xây dựng trung tâm này, điều mà tôi rất muốn làm. Nhưng Ed Koch đã quyết định, dựa trên những logic nào đó tôi không thể hiểu được, rằng sẽ không hay khi chọn tôi là nhà thầu xây dựng dự án này vì tôi đã giúp dàn xếp việc mua bán khu đất này. Cuối cùng, tôi đề nghị sẽ đứng ra thực hiện toàn bộ việc xây dựng với chi phí không quá hai trăm triệu đô-la, và nếu vượt quá con số này tôi sẽ phải tự trang trải. Thành thực mà nói, đó là một đề nghị thật buồn cười cho tôi vì không có ai muốn đặt mình vào một cái tròng như vậy.

Thành phố và tiểu bang quyết định sẽ giám sát công việc này. Kết quả có lẽ là những trì hoãn và chi tiêu vượt dự toán tệ hại nhất trong lịch sử ngành xây dựng. Một người tên là Richard Kahan được chỉ định làm giám đốc Công ty Phát triển đô thị, chịu trách nhiệm giám sát dự án này. Ông ta    là một người tốt, nhưng có những ý tưởng của một Robert Moses [26] thứ hai. Tôi không biết ông ta có kinh nghiệm hay có tài năng.

Một trong những điều đầu tiên Kahan thực hiện là thuê I.Pei [27] làm kiến trúc sư cho dự án. I. M. Pei là người rất nổi tiếng, nhưng theo tôi, ông ta thường chọn giải pháp đắt tiền nhất để giải quyết một vấn đề nào đó – và hầu như không kiểm soát được. Ngay lập tức, Pei quyết định thiết kế một khung không gian [28] – một kết cấu mà bất kỳ nhà xây dựng chuyên nghiệp nào cũng cho là khó xây dựng nhất và rất dễ bị vượt dự toán. Điều này đặc biệt đúng với loại khung khổng lồ của một trung tâm hội nghị.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

26 Robert Moses (18.12.1888 – 29.7.1981) là nhà xây dựng chính của thành phố New York, Long Island và Westchester County vào giữa thế kỷ 20. Ông là một trong những nhân vật gây nhiều tranh cãi nhất trong lịch sử quy hoạch đô thị ở Mỹ. Mặc dù chưa bao giờ nắm giữ một chức vụ dân cử nào, ông được xem là người có quyền lực nhất trong chính quyền bang New York từ thập niên 1930 đến thập niên 1950. Ông đã xây dựng đường trên cao, thay hình đổi dạng những dải đất ven biển và các khu dân cư. Ông có nhiều ảnh hưởng đối với nhiều kỹ sư, kiến trúc sư và nhà quy hoạch đô thị Mỹ. (ND)

27 Ieoh Ming Pei (sinh ngày 26.4.1917) là một kiến trúc sư người Mỹ gốc Hoa. Ông có lẽ là một trong những kiến trúc sư thành công nhất trong thế kỷ 20 với nhiều công trình trên khắp thế giới. Năm 1983, ông đoạt giải Pritzker Prize, giải thưởng hàng đầu thế giới trong ngành xây dựng, do Jay A. Pritzker thành lập năm 1979 để vinh danh những kiến trúc sư còn sống. (ND)

28 Khung không gian (space frame) là một kết cấu nhẹ, liên kết đa điểm với các thanh giằng nối với nhau theo một dạng hình học nào đó. Cấu trúc này thường được dùng trong những thiết kế yêu cầu có bước nhịp dài nhưng lại sử dụng ít cột chống. (ND)

Ngay từ đầu tôi đã nói với Kahan và người của ông ta rằng việc xây dựng đồng thời một bãi đậu xe là rất quan trọng. Nhưng họ cho rằng làm như thế sẽ phải chờ giấy phép về tác động môi trường. “Hãy chú ý,” tôi nói, “sự chấp thuận đó sẽ chỉ khó khăn hơn nếu các ông để sau này mới xin, và ngay từ bây giờ các ông phải nộp đơn xin phép xây dựng chỗ đậu xe để ít ra cũng có thể khởi công được.” Họ không nghe tôi, và bây giờ họ không có chỗ đậu xe, không có triển vọng xây thêm cái gì nữa trên khu đất này trong tương lai.

Việc chọn lựa lối vào trung tâm cũng không được xem xét nghiêm túc. Nếu bạn đặt lối vào ở phía Tây, toàn trung tâm sẽ nhìn xuống sông Hudson – một cảnh quan rất đẹp. Thay vào đó, họ xây lối vào ở phía Đông, đối diện với đại lộ số 11.

Khi nhìn thấy những lỗi lầm này, tôi rất tức giận và thất vọng. Năm 1983, khi việc xây dựng trung tâm rõ ràng bị kéo dài và vượt dự toán, tôi đã viết một lá thư gửi William Stern, người kế nhiệm Richard Kahan. Lần thứ hai tôi đề nghị sẽ giám sát công trình này và bảo đảm rằng nó sẽ được hoàn tất nhanh chóng và không vượt dự toán nữa.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

Đề nghị của tôi bị từ chối, và công trình này cuối cùng là một tai ương. Khi trung tâm hội nghị được khánh thành vào năm 1986, nó đã trễ bốn năm so với kế hoạch và vượt dự toán ít nhất 250 triệu đô-la. Nếu tính lãi suất trên chi phí thực hiện trong bốn năm đó, tổng chi phí có lẽ phải vào khoảng một tỷ đô-la, hay bảy trăm triệu đô-la vượt dự toán.

Công trình này là một sự hổ thẹn rất lớn, tệ hại đến nỗi không ai buồn để ý đến nó. Khi được mời tham dự lễ khánh thành trung tâm tôi đã từ chối. Thành phố và tiểu bang đã lấy một khu đất tuyệt vời để thực hiện một dự án lớn, và đã tàn phá nó bằng một kế hoạch tồi tệ và tốn kém phi lý. Cho dù trung tâm cuối cùng cũng được xây dựng thành công, nó có thể không bao giờ kiếm lại đủ số tiền đã bị dùng một cách lãng phí.

Điều khó giải thích trong việc tôi đã bỏ rất nhiều thời gian   và công sức cho khu đất ở đường West 34 là tôi chưa bao giờ so sánh nó với khu đất trên đường số 60. Vấn đề là việc phát triển nó còn khó hơn là việc vận động vừa qua. Cộng đồng ở đó phản đối mạnh hơn, việc quy hoạch phức tạp hơn, và các ngân hàng cũng lưỡng lự trong việc cho vay vốn để xây dựng một dự án nhà ở khổng lồ trong một thành phố vẫn còn chệnh choạng trên bờ vực phá sản.

Năm 1979 tôi từ bỏ khu đất này để tập trung vào những thương vụ khác có nhiều hứa hẹn hơn – vụ đầu tiên cũng lại với Palmieri và công ty Penn Central để mua khách sạn Commodore.

===== Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump phần 3 =====

#9. Nếu bạn muốn trao đổi thêm về sách nói hay có ý kiến gì liên quan cuốn sách Nghệ thuật đàm phán-Donald J Trump 3 đừng ngần ngại để lại dưới comment dưới bài viết này nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *